主要内容\(\DeclarMathOperator{\deg}{deg}
\DeclarMathOperator{\adj}{adj}
\DeclareMathOperator{\Ker}{Ker}
\DeclareMathOperator{\Ima}{Im}
\newcommand{\N}{\mathbb N}
\newcommand{\Z}{\mathbb Z}
\newcommand{\Q}{\mathbb Q}
\newcommand{\R}{\mathbb R}
\newcommand{\F}{\mathbb F}
\newcommand{\C}{\mathbb C}
\newcommand{\K}{\mathbb K}
\newcommand{\myunit}{1 cm}
\newcommand{\blue}[1]{{\color{blue}#1}}
\newcommand\iddots{\mathinner{
\kern1mu\raise1pt{.}
\kern2mu\raise4pt{.}
\kern2mu\raise7pt{\Rule{0pt}{7pt}{0pt}.}
\kern1mu
}}
\tikzset{
node style sp/.style={draw,circle,minimum size=\myunit},
node style ge/.style={circle,minimum size=\myunit},
arrow style mul/.style={draw,sloped,midway,fill=white},
arrow style plus/.style={midway,sloped,fill=white},
}
\newcommand{\lt}{<}
\newcommand{\gt}{>}
\newcommand{\amp}{&}
\definecolor{fillinmathshade}{gray}{0.9}
\newcommand{\fillinmath}[1]{\mathchoice{\colorbox{fillinmathshade}{$\displaystyle \phantom{\,#1\,}$}}{\colorbox{fillinmathshade}{$\textstyle \phantom{\,#1\,}$}}{\colorbox{fillinmathshade}{$\scriptstyle \phantom{\,#1\,}$}}{\colorbox{fillinmathshade}{$\scriptscriptstyle\phantom{\,#1\,}$}}}
\)
节 6.8 商空间与线性映射的结构
子节 6.8.1 基础知识回顾
定义 6.8.1.
设\(V'\)是数域\(\F\)上线性空间\(V\)的子空间。对任意两个模\(V'\)的同余类\(\alpha + V', \beta + V' \in V / V'\),定义同余类的加法为
\begin{equation*}
(\alpha + V') + (\beta + V') := (\alpha + \beta) + V'.
\end{equation*}
对任意\(c \in \F\),定义同余类的数乘为
\begin{equation*}
c (\alpha + V') := c \alpha + V'.
\end{equation*}
定义 6.8.2.
设\(\varphi \in \mathcal{L}(V, U)\),定义映射
\begin{equation*}
\widetilde{\varphi}: V /\Ker \varphi \to \Ima \varphi, \alpha + \Ker \varphi \mapsto \varphi(\alpha).
\end{equation*}
定理 6.8.3.
\(\widetilde{\varphi}\)是从\(V / \Ker \varphi\)到\(\Ima \varphi\)的同构映射,因而我们有
\begin{equation*}
\dim V / \Ker \varphi = \dim \Ima \varphi.
\end{equation*}
练习 6.8.2 练习
基础题.
1.
解答.
设 \(V\) 为定义在域 \(\F\) 上的线性空间,\(W\) 为 \(V\) 的子空间。商空间 \(V/W\) 中的元素形式为 \(\alpha + W\)。同余类的加法和数乘定义为:
\begin{equation*}
(\alpha + W) + (\beta + W) = (\alpha + \beta) + W, \quad c(\alpha + W) = c\alpha + W
\end{equation*}
这 10 条性质(包含2条封闭性和8条公理)验证如下:
-
加法封闭性:显然
\((\alpha + \beta) + W \in V/W\)。
-
数乘封闭性:
\(c\alpha + W \in V/W\)。
-
加法交换律:
\begin{align*}
(\alpha + W) + (\beta + W)\amp = (\alpha + \beta) + W\\
\amp = (\beta + \alpha) + W\\
\amp = (\beta + W) + (\alpha + W).
\end{align*}
-
加法结合律:
\begin{align*}
\amp ((\alpha+W)+(\beta+W))+(\gamma+W) \\
=\amp (\alpha+\beta+\gamma)+W \\
=\amp (\alpha+W)+((\beta+W)+(\gamma+W)).
\end{align*}
-
存在零元素:
\(W\) (即
\(0 + W\)) 为零元素,
\((\alpha + W) + (0 + W) = \alpha + W\)。
-
存在负元素:对于
\(\alpha + W\),存在
\((-\alpha) + W\),使得
\((\alpha + W) + ((-\alpha) + W) = 0 + W = W\)。
-
数乘分配律 I:
\begin{align*}
k((\alpha + W) + (\beta + W)) \amp = k(\alpha + \beta) + W\\
\amp = (k\alpha + k\beta) + W \\
\amp = k(\alpha + W) + k(\beta + W).
\end{align*}
-
数乘分配律 II:
\begin{align*}
(k + l)(\alpha + W) \amp = (k + l)\alpha + W \\
\amp = (k\alpha + l\alpha) + W\\
\amp = k(\alpha + W) + l(\alpha + W).
\end{align*}
-
数乘结合律:
\begin{align*}
(cd)(\alpha + W) \amp = (cd)\alpha + W \\
\amp = c(d\alpha) + W\\
\amp = c(d\alpha + W) \\
\amp = c(d(\alpha + W)).
\end{align*}
-
数乘单位元:
\(1(\alpha + W) = 1\alpha + W = \alpha + W\)。
由此可知,\(V/W\) 构成一个线性空间。
2.
设
\(W\)为
\(\F^{n \times n}\)中所有反对称矩阵构成的子空间,求
\(\F^{n \times n}/ W\)的维数和一个基。
解答.
已知全空间 \(\F^{n \times n}\) 的维数为 \(n^{2}\)。反对称矩阵满足 \(A^{T} = -A\),其主对角线元素必须为零,且上三角元素完全决定下三角元素,因此 \(W\) 的维数为 \(\dim(W) = \frac{n(n-1)}{2}\)。由商空间的维数公式可得:
\begin{align*}
\dim(\F^{n \times n}/ W) \amp= \dim(\F^{n \times n}) - \dim(W) \\
\amp = n^{2} - \frac{n(n-1)}{2} \\
\amp = \frac{n(n+1)}{2}
\end{align*}
构造基:令 \(E_{ij}\) 表示第 \((i, j)\) 位置为 \(1\),其余位置全为 \(0\) 的 \(n \times n\) 矩阵。我们断言集合 \(\mathcal{B}= \{ E_{ij}+ W \mid 1 \le i \le j \le n \}\) 是 \(\F^{n \times n}/ W\) 的一个基。由于 \(\mathcal{B}\) 中元素的个数恰好为 \(\frac{n(n+1)}{2}\),只需证明它们在商空间中线性无关即可。假设存在系数 \(c_{ij}\in \F\) 使得
\begin{equation*}
\sum_{1 \le i \le j \le n}c_{ij}(E_{ij}+ W) = 0+W
\end{equation*}
这意味着矩阵 \(C = \sum_{1 \le i \le j \le n}c_{ij}E_{ij}\in W\)。注意到 \(C\) 是一个上三角矩阵。由于 \(C \in W\)(即 \(C\) 为反对称矩阵),有 \(C^{T} = -C\)。但 \(C^{T}\) 是下三角矩阵,一个矩阵既是上三角又是下三角,说明它只能是对角矩阵。而反对称矩阵的对角线元素必须全为\(0\),因此 \(C = 0\)。这就推出所有的 \(c_{ij}= 0\),证明了 \(\mathcal{B}\) 线性无关。因此,\(\mathcal{B}\) 就是所求的一个基。
3.
设
\(A \in \F^{m \times n}\),
\(\F^{n}\)的子空间
\(\Ker A\)是
\(n\)元齐次线性方程组
\(AX=0\)的解集。证明:商空间
\(\F^{n} / \Ker A\)中的任一元素是以
\(A\)为系数矩阵的某个
\(n\)元线性方程组的解集。
解答.
商空间
\(\F^{n} / \Ker A\) 中的任一元素都是一个同余类,可以表示为
\(\alpha + \Ker A\),其中
\(\alpha \in \F^{n}\)。
令
\(b = A\alpha \in \F^{m}\),我们考虑非齐次线性方程组
\(AX = b\)。
对于任意
\(X \in \alpha + \Ker A\),存在
\(\eta \in \Ker A\) 使得
\(X = \alpha + \eta\)。
代入方程组左边得:
\begin{equation*}
AX = A(\alpha + \eta) = A\alpha + A\eta = b + 0 = b,
\end{equation*}
所以 \(X\) 是该方程组的解。
反之,如果
\(X\) 是
\(AX = b\) 的解,则
\(AX = A\alpha\),即
\(A(X - \alpha) = 0\)。
这说明
\(X - \alpha \in \Ker A\),即
\(X \in \alpha + \Ker A\)。
综上所述,同余类
\(\alpha + \Ker A\) 恰好是线性方程组
\(AX = A\alpha\) 的全体解集。得证。
4.
设有线性映射\(\varphi \in \mathcal{L}(V,U)\),定义\(\pi\)如下:
\begin{equation*}
\pi: V \to V / \Ker \varphi, \alpha \mapsto \alpha + \Ker \varphi.
\end{equation*}
则
定义 6.8.2中的
\(\widetilde{\varphi}\)是满足下面关系的唯一同构映射
\begin{equation*}
\varphi = \widetilde{\varphi}\pi.
\end{equation*}
解答.
首先证明\(\varphi = \widetilde{\varphi}\)。对于任意 \(\alpha \in V\),有
\begin{equation*}
(\widetilde{\varphi}\pi)(\alpha) = \widetilde{\varphi}(\alpha + \Ker \varphi) = \varphi(\alpha),
\end{equation*}
即 \(\varphi = \widetilde{\varphi}\pi\)。
再证唯一性。假设存在另一个同构映射 \(\psi: V/\Ker \varphi \to U\) 满足 \(\psi \pi = \varphi\)。对于任意同余类 \(\alpha + \Ker \varphi\),有
\begin{equation*}
\psi(\alpha + \Ker \varphi) = \psi (\pi(\alpha)) = \varphi(\alpha) = \widetilde{\varphi}(\alpha + \Ker \varphi).
\end{equation*}
因此 \(\psi = \widetilde{\varphi}\),唯一性得证。
提高题.
5.
设
\(U,W\)都是线性空间
\(V\)的子空间。证明:若
\(V = U \oplus W\),则
\(U \cong V / W\)。
解答.
构造映射 \(\varphi: U \to V/W\),定义为 \(\varphi(u) = u + W\)。我们验证 \(\varphi\) 是一个同构映射:
-
线性映射:
\begin{align*}
\varphi(c_{1} u_{1} + c_{2} u_{2})\amp = (c_{1} u_{1} + c_{2} u_{2}) + W \\
\amp = c_{1}(u_{1} + W) + c_{2}(u_{2} + W)\\
\amp = c_{1} \varphi(u_{1}) + c_{2} \varphi(u_{2}).
\end{align*}
-
单射:若
\(u \in \Ker \varphi\),则
\(\varphi(u) = u + W = W\),即
\(u \in W\)。由于
\(V = U \oplus W\),故
\(U \cap W = \{0\}\)。因此
\(u = 0\),所以
\(\Ker \varphi = \{0\}\),
\(\varphi\) 为单射。
-
满射:对于 \(V/W\) 中的任意元素 \(v + W\),由于 \(V = U \oplus W\),存在唯一的 \(u \in U\) 和 \(w \in W\) 使得 \(v = u + w\)。于是
\begin{equation*}
v + W = (u+w) + W = u + W = \varphi(u).
\end{equation*}
故 \(\varphi\) 是满射。
由于
\(\varphi\) 既是单射也是满射且为线性映射,故
\(\varphi\)是同构映射,即
\(U \cong V / W\)。
6.
设
\(U,W\)都是线性空间
\(V\)的子空间,证明:
\((U+W) / W \cong U / (U \cap W)\)。
解答.
构造线性映射
\(\sigma: U \to (U+W)/W\),定义为
\(\sigma(u) = u + W\)。
满射性:
\((U+W)/W\) 中的任意元素形式为
\((u+w) + W\),其中
\(u \in U, w \in W\)。
因为
\(w \in W\),所以
\((u+w) + W = u + W = \sigma(u)\),这说明
\(\sigma\) 是满射,即
\(\Ima \sigma = (U+W)/W\)。
核空间:
\(u \in \Ker \sigma \iff \sigma(u) = W \iff u + W = W \iff u \in W\)。
由于
\(\sigma\)的定义域为
\(U\),所以
\(\Ker \sigma = U \cap W\)。
根据定理
6.8.3,
\(U / \Ker \sigma \cong \Ima \sigma\),即:
\begin{equation*}
U / (U \cap W) \cong (U+W) / W.
\end{equation*}
得证。