主要内容\(\DeclarMathOperator{\deg}{deg}
\DeclarMathOperator{\adj}{adj}
\DeclareMathOperator{\Ker}{Ker}
\DeclareMathOperator{\Ima}{Im}
\newcommand{\N}{\mathbb N}
\newcommand{\Z}{\mathbb Z}
\newcommand{\Q}{\mathbb Q}
\newcommand{\R}{\mathbb R}
\newcommand{\F}{\mathbb F}
\newcommand{\C}{\mathbb C}
\newcommand{\K}{\mathbb K}
\newcommand{\myunit}{1 cm}
\newcommand{\blue}[1]{{\color{blue}#1}}
\newcommand\iddots{\mathinner{
\kern1mu\raise1pt{.}
\kern2mu\raise4pt{.}
\kern2mu\raise7pt{\Rule{0pt}{7pt}{0pt}.}
\kern1mu
}}
\tikzset{
node style sp/.style={draw,circle,minimum size=\myunit},
node style ge/.style={circle,minimum size=\myunit},
arrow style mul/.style={draw,sloped,midway,fill=white},
arrow style plus/.style={midway,sloped,fill=white},
}
\newcommand{\lt}{<}
\newcommand{\gt}{>}
\newcommand{\amp}{&}
\definecolor{fillinmathshade}{gray}{0.9}
\newcommand{\fillinmath}[1]{\mathchoice{\colorbox{fillinmathshade}{$\displaystyle \phantom{\,#1\,}$}}{\colorbox{fillinmathshade}{$\textstyle \phantom{\,#1\,}$}}{\colorbox{fillinmathshade}{$\scriptstyle \phantom{\,#1\,}$}}{\colorbox{fillinmathshade}{$\scriptscriptstyle\phantom{\,#1\,}$}}}
\)
节 7.6 \(\lambda\)-矩阵相抵与矩阵相似
子节 7.6.1 基础知识回顾
引理 7.6.1.
设\(M(\lambda),\ N(\lambda)\)是非零\(n\)阶\(\lambda\)-矩阵,\(B\)是\(n\)阶数字矩阵,则必存在\(\lambda\)-矩阵\(Q(\lambda)\)和\(S(\lambda)\)以及数字矩阵\(L\)和\(R\),使得
\begin{equation}
M(\lambda)=(\lambda E-B)Q(\lambda)+L,\tag{7.6.1}
\end{equation}
\begin{equation}
N(\lambda)=S(\lambda)(\lambda E-B)+R.\tag{7.6.2}
\end{equation}
定理 7.6.2.
设
\(A,B\)是
\(n\)阶数字方阵,则
\(A\)相似于
\(B\)的充分必要条件是
\(\lambda E-A\)与
\(\lambda E-B\)相抵。
练习 7.6.2 练习
基础题.
1.
下列矩阵是否满秩?是否可逆?若可逆,求其逆矩阵。
-
\(\begin{pmatrix}
1&\lambda&1\\\lambda&1&2\\1&0&1
\end{pmatrix}\);
-
\(\begin{pmatrix}
1&\lambda&3\\\lambda&1&\lambda\\-1&\lambda&1
\end{pmatrix}\)。
解答.
-
记
\(A(\lambda)=\begin{pmatrix}
1&\lambda&1\\\lambda&1&2\\1&0&1
\end{pmatrix}\)。因为
\(\det A(\lambda)=2\lambda-\lambda^2\)是非零多项式,但不是非零常数,所以
\(A(\lambda)\)满秩但不可逆。
-
记\(A(\lambda)=\begin{pmatrix}
1&\lambda&3\\\lambda&1&\lambda\\-1&\lambda&1
\end{pmatrix}\)。因为\(\det A(\lambda)=4\)是非零常数,所以\(A(\lambda)\)满秩、可逆且
\begin{equation*}
A(\lambda)^{-1}=\frac{1}{\det A(\lambda)}{\rm adj }A(\lambda)=\frac{1}{4}
\begin{pmatrix}
1-\lambda^2&2\lambda&\lambda^2-3\\
-2\lambda&4&2\lambda\\
\lambda^2+1&-2\lambda&1-\lambda^2
\end{pmatrix}.
\end{equation*}
2.
若\(A(\lambda)\simeq B(\lambda),\ C(\lambda)\simeq D(\lambda)\),证明:
\begin{equation*}
\begin{pmatrix}
A(\lambda)&0\\0&C(\lambda)
\end{pmatrix}\simeq \begin{pmatrix}
B(\lambda)&0\\0&D(\lambda)
\end{pmatrix}.
\end{equation*}
解答.
因为\(A(\lambda)\simeq B(\lambda),\ C(\lambda)\simeq D(\lambda)\),所以存在可逆\(\lambda\)-矩阵\(P(\lambda),Q(\lambda),R(\lambda),S(\lambda)\),使得
\begin{equation*}
B(\lambda)=P(\lambda)A(\lambda)Q(\lambda),\ D(\lambda)=R(\lambda)C(\lambda)S(\lambda)\mbox{。}
\end{equation*}
令
\begin{equation*}
U(\lambda)=\begin{pmatrix}
P(\lambda)&0\\0&R(\lambda)
\end{pmatrix},V(\lambda)=\begin{pmatrix}
Q(\lambda)&0\\0&S(\lambda)
\end{pmatrix},
\end{equation*}
则\(U(\lambda),V(\lambda)\)可逆,且
\begin{equation*}
\begin{pmatrix}
B(\lambda)&0\\0&D(\lambda)
\end{pmatrix}=U(\lambda)\begin{pmatrix}
A(\lambda)&0\\0&C(\lambda)
\end{pmatrix}V(\lambda)\mbox{。}
\end{equation*}
因此
\begin{equation*}
\begin{pmatrix}
A(\lambda)&0\\0&C(\lambda)
\end{pmatrix}\simeq \begin{pmatrix}
B(\lambda)&0\\0&D(\lambda)
\end{pmatrix}\mbox{。}
\end{equation*}
提高题.
3.
设
\(A(\lambda)=A_s\lambda^s+A_{s-1}\lambda^{s-1}+\cdots+A_1\lambda+A_0\)且
\(\deg A(\lambda)=s>0\)。证明:若
\(A(\lambda)\)可逆,则
\(\det A_s=0\)且
\(\det A_0\neq 0\)。
解答.
因为\(A(\lambda)\)可逆,所以存在\(\lambda\)-矩阵\(B(\lambda)\),使得\(A(\lambda)B(\lambda)=E\)。设
\begin{equation*}
B(\lambda)=B_t\lambda^t+B_{t-1}\lambda^{t-1}+\cdots +B_1\lambda+B_0,
\end{equation*}
其中\(B_0,B_1,\cdots ,B_t\in\mathbb{F}^{n\times n}\)且\(B_t\neq 0\),则
\begin{equation*}
\left(A_sB_t\right)\lambda^{s+t}+\left(A_sB_{t-1}+A_{s-1}B_t\right)\lambda^{s+t-1}+\cdots +\left(A_1B_0+A_0B_1\right)\lambda+A_0B_0=E.
\end{equation*}
因为\(s+t>0\),所以比较系数,有
\begin{equation*}
A_sB_t=0,A_0B_0=E.
\end{equation*}
由\(A_0B_0=E\)可知\(A_0\)可逆,所以\(\det A_0\neq 0\)。假设\(\det A_s\neq 0\),则\(A_s\)可逆。由\(A_sB_t=0\)可推出\(B_t=0\),与题设矛盾。因此\(\det A_s=0\)。
挑战题.
4.
设\(A,B\in\F^{n\times n},M(\lambda),N(\lambda)\)是\(n\)阶\(\lambda\)-矩阵,且满足
\begin{equation}
M(\lambda)(\lambda E-A)=(\lambda E-B)N(\lambda).\tag{7.6.3}
\end{equation}
证明:
-
存在\(R\in\F^{n\times n}\)及\(\lambda\)-矩阵\(Q(\lambda)\),使得
\begin{equation*}
M(\lambda)=(\lambda E-B)Q(\lambda)+R,\ N(\lambda)=Q(\lambda)(\lambda E-A)+R;
\end{equation*}
-
\(M(\lambda)\)可逆的充要条件是
\(N(\lambda)\)可逆,此时
\(R\)可逆,进而
\(A\)相似于
\(B\)。
解答.
-
由
引理 7.6.1, 存在
\(\lambda\)-矩阵
\(Q(\lambda)\)以及数字矩阵
\(R\in\mathbb{F}^{n\times n}\),使得
\begin{equation*}
M(\lambda)=(\lambda E-B)Q(\lambda)+R,
\end{equation*}
代入\(M(\lambda)(\lambda E-A)=(\lambda E-B)N(\lambda)\),整理得
\begin{equation*}
R(\lambda E-A)=(\lambda E-B)\left[N(\lambda)-Q(\lambda)(\lambda E-A)\right].
\end{equation*}
上式左边是一次多项式,所以右式中\(N(\lambda)-Q(\lambda)(\lambda E-A)\)必须是零次的,即为数字矩阵,记为\(P\),则有\(R(\lambda E-A)=(\lambda E-B)P\),即
\begin{equation}
\lambda R-RA=\lambda P-BP,\tag{7.6.4}
\end{equation}
比较系数,有\(P=R\),即
\begin{equation*}
N(\lambda)-Q(\lambda)(\lambda E-A)=R,
\end{equation*}
故\(N(\lambda)=Q(\lambda)(\lambda E-A)+R\)。
-
\begin{equation*}
\det M(\lambda)\cdot \chi_A(\lambda)=\chi_B(\lambda)\cdot\det N(\lambda).
\end{equation*}
因为\(\chi_A(\lambda),\chi_B(\lambda)\)均为\(n\)次首一多项式,所以 \(\det M(\lambda)\)为非0常数的充要条件是\(\det N(\lambda)\)为非0常数,即\(M(\lambda)\)可逆的充要条件是\(N(\lambda)\)可逆。
根据
定理 7.6.2的证明可知,当
\(M(\lambda)\)可逆时,
\(R\)可逆,进而
\(A\)相似于
\(B\)。