主要内容

高等代数教学辅导

6.4 线性映射的运算

子节 6.4.1 基础知识回顾

练习 6.4.2 练习

基础题.

1.
\(V,U\)是数域\(\F\)上的线性空间,\(\varphi, \psi, \delta \in \mathcal{L}(V,U)\)是从\(V\)\(U\)的线性映射,证明:
  1. \(\varphi + (\psi + \delta) = (\varphi + \psi) + \delta\)
  2. \(c (\varphi + \psi) = c \varphi + c \psi, \forall c \in \F\)
解答.
  1. 对任意\(\alpha \in V\),由线性映射加法的定义,
    \begin{align*} (\varphi + (\psi + \delta))(\alpha)\amp = \varphi(\alpha) + (\psi + \delta)(\alpha) \\ \amp = \varphi(\alpha) + (\psi(\alpha) + \delta(\alpha))\\ \amp = (\varphi(\alpha) + \psi(\alpha)) + \delta(\alpha) \quad (\text{由于$U$中加法结合律})\\ \amp = (\varphi + \psi)(\alpha) + \delta(\alpha) \\ \amp = ((\varphi + \psi) + \delta)(\alpha). \end{align*}
    所以\(\varphi + (\psi + \delta) = (\varphi + \psi) + \delta\)
  2. 对任意\(\alpha \in V\),有
    \begin{align*} (c(\varphi + \psi))(\alpha) \amp = c \cdot (\varphi + \psi)(\alpha)\\ \amp =c \cdot (\varphi(\alpha) + \psi(\alpha)) \\ \amp =c \cdot \varphi(\alpha) + c \cdot \psi(\alpha) \quad (\text{由于$U$中数乘对加法的分配律}) \\ \amp = (c\varphi)(\alpha) + (c\psi)(\alpha) \\ \amp =(c\varphi + c\psi)(\alpha). \end{align*}
    所以\(c (\varphi + \psi) = c \varphi + c \psi\)
2.
证明线性映射乘法有单位元,即命题 6.4.2
解答.
对任意\(\alpha \in V\),由线性映射乘法运算的定义以及恒等映射的定义得
\begin{align*} \varphi {\rm id}_V (\alpha)\amp = \varphi( {\rm id}_V(\alpha)) \\ \amp = \varphi(\alpha) \\ \amp = {\rm id}_U (\varphi(\alpha)) \\ \amp = {\rm id}_U \varphi(\alpha). \end{align*}
3.
证明线性映射乘法满足结合律,即命题 6.4.1
解答.
对任意\(\alpha \in V_1\),我们有
\begin{align*} \delta (\psi \varphi) (\alpha)\amp = \delta ( \psi (\varphi(\alpha))) \\ \amp = \delta \psi (\varphi(\alpha))\\ \amp = (\delta \psi) \varphi (\alpha). \end{align*}
4.
\(V\)是线性空间,\(\varphi\)是从\(V\)\(V\)的线性变换。定义\(\varphi\)的零次幂为\(\varphi^{0} :={\rm id}_{V}\);对于整数\(k \geq 1\),递归定义\(\varphi\)\(k\)次幂为\(\varphi^{k} := \varphi \varphi^{k-1}\)。证明:对于任意正整数\(k \geq 0\)\(\varphi^{k}\)都是\(V\)上的线性变换。
解答.
用数学归纳法证明。
  1. \(k=0\)时,\(\varphi^{0} ={\rm id}_{V}\)是恒等映射,由例6.3.4\({\rm id}_{V}\)是线性变换。
  2. 假设\(k-1 \geq 0\)时,\(\varphi^{k-1}\)是线性变换。当\(k\)时,\(\varphi^{k} = \varphi \circ \varphi^{k-1}\)。由于\(\varphi\)\(\varphi^{k-1}\)都是线性变换,而线性变换相乘仍是线性变换。所以\(\varphi^{k}\)是线性变换。
由归纳法,对任意\(k \geq 0\)\(\varphi^{k}\)都是线性变换。

提高题.

5.
设有从线性空间\(\F[x]\)\(\F[x]\)的映射
\begin{equation*} \varphi: f(x) \mapsto f'(x), \quad \psi: f(x) \mapsto x f(x), \end{equation*}
其中\(f'(x) \in \F[x]\)是多项式\(f(x)\)的形式导数。 证明:\(\varphi, \psi\)都是线性变换,且\(\varphi \psi - \psi \varphi ={\rm id}_{\F[x]}\)
解答.
首先证明\(\varphi\)\(\psi\)是线性变换。
  • 对任意\(f,g\in\F[x]\)\(c\in\F\),有
    \begin{align*} \varphi(f+g) \amp =(f+g)' = f' + g' = \varphi(f) + \varphi(g), \\ \varphi(cf) \amp =(cf)' = c f' = c \varphi(f), \end{align*}
    所以\(\varphi\)是线性变换。
  • 对任意\(f,g\in\F[x]\)\(c\in\F\),有
    \begin{align*} \psi(f+g) \amp = x(f+g) = xf + xg = \psi(f) + \psi(g),\\ \psi(cf) \amp =x(cf) = c(xf) = c \psi(f), \end{align*}
    所以\(\psi\)是线性变换。
其次,计算\(\varphi\psi - \psi\varphi\)。对任意\(f\in\F[x]\)
\begin{align*} (\varphi\psi)(f) \amp = \varphi(\psi(f)) = \varphi(xf) = (xf)' = f + x f',\\ (\psi\varphi)(f) \amp = \psi(\varphi(f)) = \psi(f') = x f'. \end{align*}
所以
\begin{equation*} (\varphi\psi - \psi\varphi)(f) = (f + x f') - x f' = f, \end{equation*}
\(\varphi\psi - \psi\varphi ={\rm id}_{\F[x]}\)
6.
\(\varphi, \psi\)是线性空间\(V\)上的线性变换。证明:若\(\varphi \psi - \psi \varphi ={\rm id}_{V}\),则
\begin{equation*} \varphi^{k} \psi - \psi \varphi^{k} = k \varphi^{k-1}, \quad \forall k \geq 1. \end{equation*}
解答.
用数学归纳法证明。
\(k=1\)时,结论就是已知条件:\(\varphi\psi - \psi\varphi ={\rm id}_{V} = \varphi^{0}\),这里定义\(\varphi^{0}={\rm id}_{V}\),所以成立。
假设对\(k\)成立,即\(\varphi^{k} \psi - \psi \varphi^{k} = k \varphi^{k-1}\)。则对\(k+1\)
\begin{align*} \varphi^{k+1} \psi - \psi \varphi^{k+1} \amp = \varphi (\varphi^k \psi) - \psi \varphi^{k+1} \\ \amp = \varphi (\psi \varphi^k + k \varphi^{k-1}) - \psi \varphi^{k+1} \quad (\text{归纳假设}) \\ \amp =\varphi \psi \varphi^k + k \varphi^k - \psi \varphi^{k+1}\\ \amp =(\psi \varphi + {\rm id}_V) \varphi^k + k \varphi^k - \psi \varphi^{k+1} \quad (\text{已知条件 }\varphi\psi = \psi\varphi + {\rm id}_V) \\ \amp =\psi \varphi^{k+1} + \varphi^k + k \varphi^k - \psi \varphi^{k+1} \\ \amp = (k+1) \varphi^k. \end{align*}
所以结论对\(k+1\)成立。由归纳法,对任意\(k\geq 1\)成立。
7.
\(\varphi, \psi\)是线性空间\(V\)上的线性变换,且\(\varphi^{2} = \varphi\)\(\psi^{2} = \psi\)。证明:\((\varphi + \psi)^{2} = \varphi + \psi\)当且仅当\(\varphi \psi = \psi \varphi = 0\),其中\(0\)表示\(V\)上的零变换。(注:满足\(\varphi^{2} = \varphi\)的线性变换也被称为幂等变换
解答.
计算\((\varphi+\psi)^{2}\)
\begin{equation*} (\varphi+\psi)^{2} = \varphi^{2} + \varphi\psi + \psi\varphi + \psi^{2} = \varphi + \varphi\psi + \psi\varphi + \psi, \end{equation*}
因为\(\varphi^{2}=\varphi\)\(\psi^{2}=\psi\)。 所以\((\varphi+\psi)^{2} = \varphi + \psi\)等价于
\begin{equation*} \varphi + \varphi\psi + \psi\varphi + \psi = \varphi + \psi, \end{equation*}
\begin{equation*} \varphi\psi + \psi\varphi = 0. \tag{*} \end{equation*}
需要证明(*)等价于\(\varphi\psi = \psi\varphi = 0\)
首先,若\(\varphi\psi = \psi\varphi = 0\),则显然(*)成立。
反之,假设(*)成立,即\(\varphi\psi + \psi\varphi = 0\)。两边左乘\(\varphi\),利用\(\varphi^{2}=\varphi\),得
\begin{equation*} \varphi^{2}\psi + \varphi\psi\varphi = \varphi\psi + \varphi\psi\varphi = 0. \tag{1} \end{equation*}
同理,(*)两边右乘\(\varphi\),得
\begin{equation*} \varphi\psi\varphi + \psi\varphi^{2} = \varphi\psi\varphi + \psi\varphi = 0. \tag{2} \end{equation*}
(1)和(2)相减得\(\varphi\psi - \psi\varphi = 0\),即\(\varphi\psi = \psi\varphi\)。代入(*)得\(2\varphi\psi = 0\),所以\(\varphi\psi = 0\),进而\(\psi\varphi = 0\)
因此,\((\varphi+\psi)^{2} = \varphi + \psi\)当且仅当\(\varphi\psi = \psi\varphi = 0\)

挑战题.